ከይር ታይምስ

የዲጂታል ዜና እምብርት

ቻይና ከአሜሪካ ነዳጅ ለመግዛት ተስማማች፤ ትራምፕ የቤጂንግ ጉብኝታቸውን አጠናቀቁ

የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ቻይና ከአሜሪካ ከፍተኛ መጠን ያለው ነዳጅ ለመግዛት እና ከዋሽንግተን ጋር ያላትን የንግድ አጋርነት ይበልጥ ለማጠናከር መስማማቷን አስታውቀዋል። ፕሬዚዳንቱ ይህንን ይፋ ያደረጉት በቤጂንግ የነበራቸውን የሁለት ቀናት ይፋዊ የስራ ጉብኝት ካጠናቀቁ በኋላ ሲሆን፤ ከቻይናው አቻቸው ሺ ጂንፒንግ ጋር ያደረጉትን የሁለትዮሽ ውይይት እጅግ ስኬታማ እና "ታሪካዊ" ሲሉ ገልጸውታል። ትራምፕ ይህ ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት እጅግ ፍሬያማና በአለም አቀፍ መድረክ ከፍተኛ ትኩረት ያገኘ መሆኑንም አብራርተዋል። በዓለም ሁለቱ ግዙፍ ኢኮኖሚዎች መካከል የተካሄደው ይህ ከፍተኛ መሪዎች ስብሰባ፤ በሀገራቱ መካከል ያሉ በርካታ ውስብስብ ግንኙነቶችን የዳሰሰ ነበር። በሁለቱ ቀናት አጀንዳ ላይ በዋናነት የተነሱት የሁለትዮሽ የንግድ ማዕቀፎች፣ የኃይል አቅርቦት (የነዳጅ) ሽያጭ እንዲሁም የታይዋን እና የኢራን ጉዳዮችን ጨምሮ ቀጠናዊ መረጋጋትን የሚመለከቱ አንጋባ አጀንዳዎች ነበሩ። በትራምፕ ማብራሪያ መሰረት፣ ቻይና ለዓለም አቀፍ የነዳጅ ትራንዚት ቁልፍ መተላለፊያ በሆነው የሆርሙዝ ሰርጥ ላይ የረጅም ጊዜ ጸጥታ እንዲሰፍንና ያለምንም እንቅፋት ክፍት ሆኖ እንዲቀጥል ከፍተኛ ስትራቴጂካዊ ፍላጎት አላት። ቻይና የራሷን የኢኮኖሚና የኃይል አቅርቦት ደህንነት ለመጠበቅ እንዲሁም ዓለም አቀፍ ገበያን ለማረጋጋት ስትል ከዋሽንግተን ጋር ያላትን የንግድ ትስስር ለማጥበቅ የመረጠች ሲሆን፤ ይህም ከአሜሪካ ድፍድፍ ነዳጅ ለማስመጣት ሙሉ ስምምነት ላይ እንድትደርስ አድርጓታል። ይሁን እንጂ ስምምነቱ በምላሹ ምን እንደሚያስከትል እስካሁን ግልጽ የተደረገ ነገር የለም። ቻይና ይህንን ግዙፍ የነዳጅ ግዢ ለመፈጸም እና አዲሱን የንግድ መግባባት ለመቀበል በምላሹ ከዋሽንግተን ወገን የጠየቀቻቸውን የተለዩ ጥቅማጥቅሞች ወይም የፖሊሲ ፍላጎቶች ትራምፕ ከመናገር ሙሉ በሙሉ ተቆጥበዋል። የጂኦፖለቲካ ታዛቢዎች ይህ ስምምነት በሀገራቱ መካከል ያለውን የንግድ ሚዛን ጉድለት ለማስተካከልና የዓለምን የኃይል አቅርቦት ገበያ ለማረጋጋት ትልቅ ሚና ሊጫወት እንደሚችል ቢጠቁሙም፤ ቻይና በምላሹ ስለጠየቀቻቸው ጉዳዮች ግልጽነት አለመኖሩ ግን በዲፕሎማቶችና በውጭ ፖሊሲ ተንታኞች ዘንድ ወሳኝ ጥያቄዎችን አስነስቷል። ዋሽንግተን እና ቤጂንግ በታይዋን እና በኢራን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶች ዙሪያ ካላቸው ፍጹም የተለያየ አቋም አንጻር፣ ከዚህ የነዳጅ ስምምነት በስተጀርባ ምን አይነት ድብቅ የፖለቲካ መግባባቶች ሊኖሩ ይችላሉ የሚለው ግምት እየተናፈሰ ይገኛል። ለጊዜው ግን ከትራምፕ አስተዳደር እየተሰጡ ያሉ ይፋዊ መግለጫዎች ትኩረታቸውን ያደረጉት በተገኘው ፈጣን የንግድ ድል ላይ ብቻ ነው፤ ይህም ለአሜሪካ ነዳጅ አምራቾች ሰፊ የገበያ ዕድል መፈጠሩን እና የንግድ ትስስሩ መጠናከሩን ማጉላት ላይ ነው። ይህ ስምምነት በዓለም አቀፍ የኃይል አቅርቦት ሰንሰለት እና በጂኦፖለቲካዊ ጥምረቶች ላይ የሚያሳድረው ሰፊ ተጽዕኖ ወደ ትግበራ ሲገባ ይበልጥ ግልጽ እየሆነ ይመጣል።