ከይር ታይምስ

የዲጂታል ዜና እምብርት

የትግራይ ፕሬዝዳንት በሳውዲ አረቢያ ለሞት የተፈረደባቸው ዜጎች ምህረት እንዲደረግላቸው ተማጸኑ

የትግራይ ፕሬዝዳንት ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል በሳውዲ አረቢያ መንግስት የሞት ፍርድ ለተበየነባቸው በመቶዎች የሚቆጠሩ የትግራይ ተወላጆች ምህረት እንዲደረግላቸው የሚጠይቅ ይፋዊ የልመና ደብዳቤ አቀረቡ። ፕሬዝዳንቱ ለሳውዲ አረቢያ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ልዑል ፋይሰል ቢን ፈርሃን አል ሳውድ በጻፉት ደብዳቤ፤ የሳውዲ መንግስት ሰብአዊነትን መሰረት ባደረገ መልኩ ለነዚህ ወገኖች ምህረት እንዲያደርግ ተማጽነዋል። እንደ ፕሬዝዳንቱ ገለጻ፣ እነዚህ ግለሰቦች ወንጀለኞች ሳይሆኑ ከ2013 ዓ.ም ጀምሮ በትግራይ ክልል ተከስቶ በነበረው አውዳሚ ጦርነትና ሰብአዊ ቀውስ ምክንያት ህይወታቸውን ለማዳን የተሰደዱ መሆናቸው ተመልክቷል። ይህ የልመና ደብዳቤ የዜጎቹን ስደት መንስኤ ሲያስረዳ፤ አብዛኞቹ ተሰዳጆች ከጦርነቱ፣ ከመሰረተ ልማት ውድመትና ከኑሮ መፈናቀል ለማምለጥ ሲሉ በረሃዎችንና ባህሮችን አቋርጠው ወደ መካከለኛው ምስራቅ የተሰደዱ መሆናቸውን ያብራራል። ዶክተር ደብረጽዮን በደብዳቤያቸው "እነዚህ ዜጎች በከፍተኛ የህልውና ትግል ውስጥ ሆነው የተሰደዱ ናቸው" በማለት፣ በሳውዲ አረቢያ ውስጥ የገጠሟቸው ህጋዊ ችግሮች በስደትና ያለ ህጋዊ ሰነድ ከመገኘታቸው ጋር የተያያዘ መሆኑን ጠቁመዋል። ፕሬዝዳንቱ በደብዳቤው ላይ በኢትዮጵያና በሳውዲ አረቢያ ህዝቦች መካከል ያለውን ጥንታዊና ታሪካዊ ግንኙነት ያስታወሰ ሲሆን፤ አሁን የሚደረገው የምህረት ውሳኔ የሁለቱን ሀገራት የሁለትዮሽ ግንኙነትና የወንድማማችነት መንፈስ ይበልጥ እንደሚያጠናክረው ገልጿል። ከምህረት ጥያቄው በተጨማሪ፣ የሳውዲ መንግስት ከአለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ተሟጋች ድርጅቶች ጋር በመተባበር እነዚህ ዜጎች በሰላም ወደ ሀገራቸውና ወደ ቀያቸው የሚመለሱበት ሁኔታ እንዲመቻች ጥሪ ቀርቧል። ይህም ክልሉ አሁን ያለበትን ደካማ የማገገም ሂደትና የመልሶ ግንባታ ስራ ከግምት ውስጥ ያስገባ እንዲሆን ተጠይቋል። በሳውዲ አረቢያ እና በሌሎች የባህረ ሰላጤው ሀገራት የሚገኙ ኢትዮጵያውያን ስደተኞች ሁኔታ በአለም አቀፍ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች ዘንድ ለረጅም ጊዜ አሳሳቢ ሆኖ ቆይቷል። ወቅታዊ መረጃዎች እንደሚያመለክቱት በመቶዎች የሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን በተለያዩ የማቆያ ማእከላት ውስጥ የህግ ውሳኔን በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ። ይህ የዲፕሎማሲ ጥረት በትግራይ ክልል ካለው ወቅታዊ ሁኔታ አንጻር ወሳኝ መሆኑ ተገልጿል። የፕሪቶሪያው የሰላም ስምምነት መጠነ ሰፊ ጦርነቱን ቢያቆምም፣ ክልሉ አሁንም በሚሊዮን የሚቆጠሩ ተፈናቃዮችንና የተጎዳ የጤና ስርዓትን ጨምሮ ከጦርነቱ በኋላ የሚመጡ በርካታ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጫናዎችን እየተጋፈጠ ይገኛል። የሳውዲ አረቢያ መንግስት እስካሁን ለቀረበው ደብዳቤ የሰጠው ይፋዊ ምላሽ ባይኖርም፣ ጥያቄው በሳውዲ አረቢያ የሚኖሩ ኢትዮጵያውያንንና የአለም አቀፍ ማህበረሰብን ትኩረት ስቧል። ዶክተር ደብረጽዮን ጉዳዩን ከህግ ይልቅ በሰብአዊነት እይታ እንዲታይ መጠየቃቸው፣ የሳውዲ መንግስት አልፎ አልፎ የሚያደርገውን የንጉሳዊ ምህረት አዋጅ ታሳቢ ያደረገ መሆኑን ታዛቢዎች ይናገራሉ።